Son güncelleme: 3 Kasım 2026
Kısa cevap: İşin niteliği işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli hâle gelirse ya da işçinin sürekli ve yakından görüştüğü işveren veya iş arkadaşı bulaşıcı ya da işle bağdaşmayan bir hastalığa yakalanırsa, işçi sözleşmeyi bildirim süresini beklemeden feshedebilir (4857 s. İş Kanunu md.24/I). En az bir yıllık kıdemi olan işçi bu durumda kıdem tazminatı alır (1475 s. K. md.14). İhbar tazminatı doğmaz.
Haklı fesih nedir?
Haklı nedenle fesih, sözleşmenin devam etmesinin taraftan beklenemeyeceği hâllerde bildirim süresine uyulmadan yapılan fesihtir. İşçinin haklı nedenleri 4857 s. K. md.24’te üç grupta sayılır: sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller ve zorlayıcı sebepler.
Md.24/I: İki sağlık sebebi
Kanun metni:
“a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa.
b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa.”
(a) İşin niteliğinden doğan tehlike
- Tehlike, işin niteliğinden kaynaklanmalıdır.
(b) İşveren veya iş arkadaşının hastalığı
- İşçinin hasta kişiyle sürekli, yakından ve doğrudan görüşüyor olması gerekir.
- Hastalık bulaşıcı olmalı ya da işçinin işiyle bağdaşmamalıdır.
- Bu bent işçinin kendi hastalığını düzenlemez. Kapsamı, işverenin veya başka bir işçinin hastalığıdır.
İşçinin kendi hastalığı
İşçinin kendi hastalığı md.24/I-b kapsamında değildir. Bu durum ancak (a) bendine göre, yani yapılan işin işçinin sağlığı için tehlikeli hâle gelip gelmediği açısından değerlendirilebilir. İşverenin işçinin hastalığı nedeniyle fesih hakkı ise ayrıca md.25/I’de düzenlenmiştir.
İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md.13’e göre ciddi ve yakın tehlikeyle karşılaşan çalışan, iş sağlığı ve güvenliği kuruluna, kurul yoksa işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasını isteyebilir. Kurul veya işveren talebi haklı bulursa, çalışan tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir (md.13/2). Talep etmesine rağmen tedbirler alınmazsa, iş sözleşmesiyle çalışan kişi tabi olduğu kanuna göre sözleşmesini feshedebilir (md.13/4).
İspat: Yargıtay ne arıyor?
Kanun belirli bir rapor türü saymaz. Yargıtay HGK’nın yukarıda anılan kararına göre:
- Hastaneden alınan sağlık kurulu raporu tek başına yeterli değildir.
- Mahkeme, iş sağlığı ve güvenliği uzmanı ile uzman hekimin de bulunduğu üç kişilik bilirkişi heyetiyle işyerinde keşif yapmalıdır. İşin işçinin sağlığı için tehlikeli olup olmadığı bu inceleme sonunda belirlenmelidir.
Bu nedenle hastalığa ilişkin tıbbi belgelerin yanında işin koşullarını (görev tanımı, çalışma ortamı, önceki talepler) gösteren belgelerin de saklanması önemlidir.
Usul
- Yazılı fesih bildirimi: Fesih nedeni açık yazılmalıdır. Yargıtay’a göre fesih, bildirimde gösterilen sebeplerle sınırlı olarak incelenir (Yargıtay 22. HD, 24.11.2014, E. 2014/30702, K. 2014/33007). Kanun şekil şartı öngörmez. İspat kolaylığı için noter, KEP veya imza karşılığı teslim tercih edilir.
- Bildirim süresi: Haklı nedenle fesihte md.17’deki bildirim sürelerine uyulması gerekmez.
- Süre: md.26’daki altı iş günü ve bir yıllık süreler kanun metnine göre yalnızca ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâller için öngörülmüştür.
Fesihten sonra doğan haklar
| Alacak | Durum | Dayanak |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | En az 1 yıllık kıdem varsa doğar | 1475 s. K. md.14 |
| İhbar tazminatı | Doğmaz (fesheden işçidir) | 4857 s. K. md.17 |
| Kullanılmayan yıllık izin ücreti | Doğar | 4857 s. K. md.59 |
| Ödenmemiş ücret | Doğar | 4857 s. K. md.32 |
Kıdem tazminatının yıllık tavanı, en yüksek devlet memuruna bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesidir (1475 s. K. md.14). Güncel tutar Hazine ve Maliye Bakanlığı genelgesinden kontrol edilmelidir.
Ödeme yapılmazsa izlenen yol
- İhtarname (isteğe bağlı): Zorunlu değildir. İspat ve temerrüt açısından kullanılabilir.
- Zorunlu arabuluculuk: Kanundan veya sözleşmeden doğan işçi alacakları için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (7036 s. K. md.3).
- İş mahkemesinde dava: Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanak dava dilekçesine eklenir (7036 s. K. md.3/2).
Zamanaşımı süreleri şöyledir: kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti için beş yıl (4857 s. K. ek md.3), ücret alacakları için beş yıl (4857 s. K. md.32).
Sık sorulan sorular
Sağlık kurulu raporu tek başına yeterli mi?
Yargıtay HGK’ya göre hayır. İşyerinde uzman bilirkişi heyetiyle keşif yapılması gerekir (E. 2016/2702, K. 2020/1018).
Raporlu olduğum sürede işveren sözleşmemi feshedebilir mi?
İşverenin hastalık nedeniyle bildirimsiz fesih hakkı, hastalık süresi md.17’deki bildirim süresini altı hafta aştıktan sonra doğar (md.25/I-b).
Meslek hastalığı varsa ayrıca tazminat istenebilir mi?
Meslek hastalığına bağlı maddi ve manevi tazminat talepleri ayrı bir konudur ve ayrıca değerlendirilir.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu md.17, 24, 25, 26, 32, 59, ek md.3: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf
- 1475 sayılı İş Kanunu md.14: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.1475.pdf
- 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu md.13: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6331.pdf
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md.3: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.7036.pdf
- Yargıtay HGK, E. 2016/2702, K. 2020/1018, 09.12.2020
- Yargıtay 22. HD, E. 2014/30702, K. 2014/33007, 24.11.2014
- Karar metinleri: https://karararama.yargitay.gov.tr
Yazar: Av. Murat Karakoç – Sakarya Barosu’na kayıtlı avukat
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.