Kısaca
Kendisine ödeme emri tebliğ edilen kişi, böyle bir borcu olmadığı, borcu kısmen ödediği veya borcun zamanaşımına uğradığı iddiasıyla tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde başvuru yapabilir (6183 sayılı Kanun md.58/1). Bu davalar 2576 sayılı Kanun md.6/b uyarınca vergi mahkemesinde görülür.
- Süre tebliğden itibaren 15 gündür; 2018’den önce yedi gündü (md.58/1, 7061 sayılı Kanun).
- Kanunda sayılan sebepler: borç yok, kısmen ödendi, zamanaşımı (md.58/1).
- Kısmi itirazda itiraz edilen kısmın cihet ve miktarı açıkça gösterilmelidir (md.58/2).
- Tahsilat işlemlerine karşı açılan dava tahsili kendiliğinden durdurmaz; yürütmenin durdurulması istenebilir (2577 md.27/4).
İçindekiler10 başlık
Ödeme emri nedir, ne zaman düzenlenir?
Amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları bir ödeme emriyle tebliğ edilir (md.55/1). Ödeme emrinde şu bilgiler yer alır (md.55):
- amme alacağının asıl ve fer’ilerinin mahiyeti ve miktarı,
- borcun ödeneceği yer,
- belirtilen süre içinde ödenmediği veya mal bildiriminde bulunulmadığı takdirde borcun cebren tahsil edileceği,
- mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapisle tazyik edileceği,
- gerçeğe aykırı bildirimde hapisle cezalandırılacağı,
- borçlunun md.114’teki vazifeleri ve bunlara uymamanın cezası.
Cebren takip, ödeme emrinin tebliğiyle başlar (md.55).
Ödeme emrine hangi sebeplerle dava açılır?
| Sebep | Dayanak | Not |
|---|---|---|
| Böyle bir borç yoktur | md.58/1 | Kesinleşme şartı için aşağıdaki 8. D. kararı |
| Borç kısmen ödenmiştir | md.58/1-2 | Kısmın cihet ve miktarı gösterilmelidir |
| Borç zamanaşımına uğramıştır | md.58/1, md.102 | Tahsil zamanaşımı beş yıldır |
Tahsil zamanaşımı, amme alacağının vadesinin rastladığı takvim yılını izleyen takvim yılı başından itibaren beş yıldır (md.102/1). Ödeme emri tebliği zamanaşımını keser (md.103).
Uygulamada dikkat: md.58/1 metninde başvuru mercii olarak hâlâ “vergi itiraz komisyonu” yazılıdır. Bu uyuşmazlıklar 2576 sayılı Kanun md.6/b uyarınca vergi mahkemesinde görülür. Danıştay da ödeme emrine karşı başvuruyu, 15 gün içinde açılacak dava olarak aktarmaktadır (8. D., E.2025/6734 K.2026/675).
Görevli mahkeme ve dava süresi nedir?
Vergi mahkemeleri; genel bütçeye, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere ait vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümlülükler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davaları ve bu konularda 6183 sayılı Kanun’un uygulanmasına ilişkin davaları çözer (2576 md.6/a-b).
Süre ödeme emrinin tebliğinden itibaren 15 gündür (md.58/1). 2577 sayılı Kanun’un 7. maddesindeki genel dava süresi vergi mahkemelerinde otuz gündür; ödeme emri için özel süre uygulanır. Süreler tebliği izleyen günden başlar; son gün tatil gününe rastlarsa süre, tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar (2577 md.8).
Dava açmak tahsilatı durdurur mu?
Vergi uyuşmazlıklarında dava açılması kural olarak dava konusu edilen bölümün tahsilini durdurur. Ancak tahsilat işlemlerinden dolayı açılan davalar tahsil işlemini durdurmaz; bunlar hakkında yürütmenin durdurulması istenebilir (2577 md.27/4). Danıştay VDDK da ödeme emrini 6183 sayılı Kanun’a göre yapılan tahsil işlemleri arasında değerlendirmektedir (E.2022/1675 K.2023/586); takibin durması için ayrıca yürütmenin durdurulması talep edilmelidir.
Hangi iddialar yalnız ödeme emri davasında incelenir?
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu, 07.06.2023 tarihli E.2022/1675 K.2023/586 sayılı kararında, Vergi Usul Kanunu’ndaki düzeltme ve şikâyet yolunun 6183 sayılı Kanun’a göre yapılan tahsil işlemlerini kapsamadığını oy çokluğuyla belirtmiştir. Kurula göre davacının ileri sürdüğü tüm iddialar ancak ödeme emrine karşı süresinde açılan davalarda incelenebilir. Bu nedenle 15 günlük süre kaçırıldığında aynı iddiaların düzeltme başvurusuyla ileri sürülmesi mümkün değildir. Vergi aşamasındaki diğer yollar için bkz. tarhiyat sonrası uzlaşma.
Kesinleşmemiş alacak için ödeme emri düzenlenebilir mi?
Danıştay 8. Dairesi, 10.02.2026 tarihli E.2025/6734 K.2026/675 sayılı kararında, trafik idari para cezasına karşı sulh ceza hâkimliğinde itiraz derdestken düzenlenen ödeme emrini incelemiştir. Daire, Kabahatler Kanunu md.17/4 ve md.27 uyarınca idari para cezasının kesinleşmeden 6183 sayılı Kanun’a göre takip edilemeyeceğini belirterek ilk derece kararını, hukuki sonuçları kalkmamak koşuluyla kanun yararına bozmuştur. İdari para cezasının kesinleşmesi için bkz. idari para cezasına itiraz.
Danıştay 4. Dairesi de 13.01.2026 tarihli E.2025/2065 K.2026/64 sayılı kararında, ödeme emrine konu ecrimisil alacağının dayanağı olan işleme karşı ayrıca dava açılmışsa, ödeme emrinin hukuka uygunluğunun o davanın sonucuna göre değerlendirilmesi gerektiğini belirterek kararı oy çokluğuyla bozmuştur.
Dava reddedilirse ne olur?
Borcun tamamına yapılan itirazın tamamen veya kısmen reddi hâlinde borçlu, ret kararının kendisine tebliği tarihinden itibaren 15 gün içinde mal bildiriminde bulunmak zorundadır (md.58). Borcun bir kısmına yapılan itiraz, mal bildirimi süresini uzatmaz.
Mal bildiriminde bulunmayan borçlu hakkında, mal bildiriminde bulununcaya kadar, bir defaya mahsus olmak ve üç ayı geçmemek üzere hapisle tazyik uygulanır; kararı tahsil dairesinin yazılı talebi üzerine icra tetkik mercii hâkimi verir (md.60). Malı olmadığını bildiren borçlu, bildirimle birlikte veya bildirimden itibaren 15 gün içinde adreslerini ve md.114’te sayılan bilgileri vermek zorundadır; makbul bir özre dayanmadan bunu yapmayan elli güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır (md.114). Bu mal bildirimi, İcra ve İflas Kanunu’ndaki mal beyanı yükümlülüğünden ayrı bir kurumdur. Haciz aşamasında korunan mallar için bkz. haczedilemeyen mallar.
Örnek (kurgu)
B’ye 4 Nisan’da bir vergi dairesinden ödeme emri tebliğ edilir. B, borcun bir bölümünü daha önce ödediğini ileri sürer. Süre 5 Nisan’da başlar ve 19 Nisan’da biter; son gün tatile rastlarsa izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar (2577 md.8). B, ödediğini ileri sürdüğü kısmın tutarını ve hangi borca ait olduğunu dilekçede açıkça gösterir (md.58/2). Takibin durmasını da istiyorsa yürütmenin durdurulmasını talep eder (2577 md.27/4).
Sıkça sorulan sorular
Ödeme emrine itiraz süresi kaç gündür?
Tebliğ tarihinden itibaren 15 gündür (6183 md.58/1). Bu süre 1.1.2018’den önce yedi gündü.
Ödeme emrine karşı hangi mahkemede dava açılır?
Vergi mahkemesinde (2576 md.6/b).
Ödeme emrine dava açınca haciz durur mu?
Kendiliğinden durmaz. Tahsilat işlemlerine karşı açılan davalarda yürütmenin durdurulması istenmelidir (2577 md.27/4).
Süre geçtikten sonra düzeltme başvurusu yapılabilir mi?
Danıştay VDDK’ya göre VUK’taki düzeltme ve şikâyet yolu 6183’e göre yapılan tahsil işlemlerini kapsamaz; iddialar ödeme emrine karşı süresinde açılan davada incelenir (E.2022/1675 K.2023/586).
Amme alacağı kaç yılda zamanaşımına uğrar?
Vadenin rastladığı takvim yılını izleyen yıl başından itibaren beş yılda (md.102); ödeme emri tebliği zamanaşımını keser (md.103).
Dava reddedilirse mal bildirimi ne zaman yapılır?
Ret kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde (md.58).
Kaynaklar
- 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun md.55, 58, 59, 60, 102, 103, 114
mevzuat.gov.tr - 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun md.6
mevzuat.gov.tr - 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu md.7, 8, 27
mevzuat.gov.tr - Danıştay VDDK, E. 2022/1675, K. 2023/586, T. 07.06.2023
- Danıştay 8. D., E. 2025/6734, K. 2026/675, T. 10.02.2026
- Danıştay 4. D., E. 2025/2065, K. 2026/64, T. 13.01.2026