Kısaca
Paket tur iptali tur şirketinden kaynaklanıyorsa tüketici kesintisiz iade, eşdeğer tur veya daha ucuz tur ile fark iadesi arasında seçim yapar. Tüketici turdan en az 30 gün önce feshederse yasal vergi ve harçlar dışında kesinti yapılmaz. İade derhâl, en geç 14 gün içinde yapılır (TKHK md.51; Yönetmelik md.10/4).
- Tur şirketi iptal ederse: dönme hâlinde ödenen bedelin tamamı kesintisiz iade edilir (TKHK md.51/6; Yönetmelik md.10/4, 11).
- Tüketici 30 günden az kala feshederse: yalnız sözleşmede belirtilen tutar veya oranda kesinti yapılabilir (Yönetmelik md.16/3).
- Mücbir sebepte: belgelenen ve geri alınamayan bedeller dışında kesinti yapılmaz (Yönetmelik md.16/4).
- Fiyat artışı: yalnız üç sebeple, en çok yüzde 5 ve hareketten en az 20 gün önce bildirimle (Yönetmelik md.9).
İçindekiler8 başlık
Paket tur sözleşmesi nedir?
Paket tur sözleşmesi; ulaştırma, konaklama ve bunlara bağlı olmayan diğer turizm hizmetlerinden en az ikisinin her şeyin dahil olduğu bir fiyatla satıldığı ve 24 saatten uzun süren ya da gecelik konaklama içeren sözleşmedir (TKHK md.51/1). Hizmetlerin ayrı ayrı faturalandırılması veya turun ayrıntılarını tüketicinin belirlemesi sonucu değiştirmez (TKHK md.51/2).
Ticari veya mesleki amaçla tura katılan kişiler de bu hükümler bakımından tüketici sayılır (TKHK md.51/9). Düzenleyicinin Türkiye’de temsilcisi yoksa aracı acente, düzenleyici gibi sorumludur (TKHK md.51/3; Yönetmelik md.17).
Sözleşmeden önce broşür verilmesi zorunludur ve broşürdeki bilgiler düzenleyiciyi bağlar (Yönetmelik md.5/1, 5/3). Sözleşmede mücbir sebep hâlleri ile dönme ve fesih şartları yer almalıdır (Yönetmelik md.6/1-f, g).
Tur şirketi turu iptal ederse hangi haklar doğar?
Tur, tüketiciden kaynaklanmayan bir sebeple başlamadan önce iptal edilirse tüketici esaslı değişiklikteki seçimlik hakları kullanır (Yönetmelik md.11). Bu haklar yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirilerek kullanılır (Yönetmelik md.10/3):
- Ek bedel ödemeden eşit veya daha yüksek değerde başka bir tura katılmak.
- Fiyat farkı iade edilmek şartıyla daha düşük değerde bir tura katılmak.
- Tazminat ödemeden sözleşmeden dönmek.
Dönme hâlinde ödenen bedelin tamamı kesintisiz iade edilir. Kanun iadenin “derhâl” yapılmasını arar (TKHK md.51/6). Yönetmelik, dönme bildiriminin ulaşmasından itibaren en geç 14 günlük üst sınır koyar (Yönetmelik md.10/4).
Tur şirketi, asgari katılımcı sayısına ulaşılamadığı için turu iptal ederse sorumluluktan ancak iptali sözleşmedeki sürede ve turdan en az 20 gün önce yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirmişse kurtulur (Yönetmelik md.14/1-d). Asgari sayı ve iptalin bildirileceği son tarih broşürde yer almalıdır (Yönetmelik md.5/2-f).
Turu tüketici iptal ederse kesinti ne kadar olur?
Tüketici fesih talebini yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirerek sözleşmeyi tek taraflı feshedebilir (Yönetmelik md.16/1). Kesinti, bildirimin turdan ne kadar önce yapıldığına göre değişir:
| Fesih zamanı ve sebebi | Kesinti | Dayanak |
|---|---|---|
| Turdan en az 30 gün önce | Yalnız ödenmesi zorunlu vergi, harç ve benzeri yasal yükümlülükler | Yön. md.16/2 |
| 30 günden az kala | Sözleşmede belirtilmek şartıyla belirli tutar veya oran | Yön. md.16/3 |
| 30 günden az kala, mücbir sebep veya öngörülemeyen durum | Yasal yükümlülükler ile üçüncü kişilere ödenip belgelenen ve iadesi mümkün olmayan bedeller | Yön. md.16/4 |
| Tur şirketinden kaynaklanan iptal | Kesinti yok | TKHK md.51/6; Yön. md.10/4, 11 |
Bu madde kapsamındaki iadeler, fesih bildiriminin tur şirketine ulaşmasından itibaren 14 gün içinde yapılır (Yönetmelik md.16/5). Md.16/3, 30 günden az kala yapılan fesihteki kesintiyi sözleşmede belirtilmiş olma şartına bağlar.
Uygulamada dikkat: Tura katılamayacak tüketici, fesih yerine sözleşmeyi devredebilir. Bildirim turdan en az 7 gün önce yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla yapılır. Devreden ve devralan, kalan bedel ve makul devir masraflarından müteselsilen sorumludur. [Yönetmelik md.15]
Tur başladıktan sonra sorun çıkarsa ne olur?
Tüketici, tur sırasında fark ettiği eksikliği hizmet sağlayıcısına veya tur şirketine derhâl bildirmelidir. Eksiklik giderilmezse bedelden indirim istenebilir (TKHK md.51/7; Yönetmelik md.12/1).
Tur şirketi önemli bir yükümlülüğünü yerine getiremezse ek maliyetsiz eşdeğer bir düzenleme sunar. Tüketici bunu kabul etmeyip sözleşmeden dönebilir. Bu durumda yapılan ödemeler iade edilir; Kanun iadenin derhâl yapılmasını arar (TKHK md.51/7), Yönetmelik en geç 14 günlük üst sınır koyar. Kullanılan hizmet için uygun bir karşılık istenebilir. Tur şirketi tüketicinin başlangıç yerine ücretsiz dönüşünü sağlar (Yönetmelik md.12/2-4).
Tur şirketi, sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinden doğan her türlü zarardan sorumludur. Tüketici boşa harcanan tatil zamanı için de uygun bir tazminat isteyebilir (TKHK md.51/8; Yönetmelik md.13/1). Sorumluluk, aykırılık otel veya taşıyıcı gibi bağımsız hizmet sağlayıcılardan kaynaklansa da devam eder (Yönetmelik md.13/2). Sorumluluğu kaldıran hâller sınırlı olarak sayılmıştır: tüketicinin kusuru, ifaya katılmayan üçüncü kişinin beklenmeyen ve önlenemez davranışı, mücbir sebep, tüm özene rağmen öngörülemeyen ve engellenemeyen olay ile asgari katılım sağlanamadığı için süresinde bildirilen iptal (Yönetmelik md.14/1).
Fiyat artışı ve tur programındaki değişiklik ne zaman geçerlidir?
Sözleşmedeki fiyat ancak şu şartlarla artırılabilir (Yönetmelik md.9/1):
- Artış imkânı sözleşmede açıkça yazılı olmalıdır.
- Gerekçe ve hesap yöntemi, hareketten en az 20 gün önce yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla bildirilmelidir.
- Artış sözleşme bedelinin yüzde beşini geçemez.
- Sebep; döviz cinsinden yurt dışı turlarda olağandışı kur değişikliği, olağandışı yakıt gideri değişikliği ya da liman ve havaalanı vergi, resim ve harçlarındaki değişiklik olmalıdır.
Bu sınırların dışındaki fiyat değişiklikleri ve sözleşme içeriğindeki önemli değişiklikler esaslı değişiklik sayılır (Yönetmelik md.10/1). Tüketici değişikliği kabul edebilir veya yukarıdaki üç seçimlik haktan birini kullanabilir (Yönetmelik md.10/3). Tüketicinin bu haklardan vazgeçtiğini gösteren sözleşme kayıtları geçersizdir (Yönetmelik md.18).
Örnek (kurgu): D, döviz cinsinden bir yurt dışı turu satın alır. Hareketten 10 gün önce tur şirketi yüzde 8 ek ücret ister. Artış hem süre hem oran sınırını aştığı için md.9 kapsamında değildir; esaslı değişiklik olarak D’ye kesintisiz dönme hakkı verir. Bedel iade edilmezse alacak icra takibiyle istenebilir; itiraz hâlinde itirazın iptali davası açılabilir.
Yargıtay paket tur iptalinde iadeyi nasıl değerlendirdi?
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 15 Temmuz 2016 sonrası kamu personelinin izinlerinin iptal edilmesi nedeniyle tura katılamayan tüketicinin dosyasını incelemiştir. Yönetmelik md.16/4’e göre tur şirketinin yalnız belgelediği ve geri alamadığı harcamaların düşülebileceğini, kalan bedelin iade edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Eksik incelemeyle verilen karar sonuca etkili olmamak üzere kanun yararına bozulmuştur (Yargıtay 13. HD, E. 2018/4253, K. 2018/12141, T. 14.12.2018 — karar metni).
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, Covid-19 nedeniyle gerçekleşmeyen turlar için ödenen bedelin denkleştirici adalet ilkesine göre iadesi istemini incelemiştir. Sözleşmede salgının mücbir sebep sayıldığını, tur şirketinin sözleşmeyi bu nedenle feshettiğini ve bedeli Yönetmelik geçici md.1’deki 60 günlük süre başlamadan iade ettiğini belirterek ret kararını onamıştır (Yargıtay 3. HD, E. 2025/3288, K. 2026/504, T. 09.02.2026 — karar metni).
Mesafeli satışta genel cayma hakkı için cayma hakkı, sürekli hizmet sözleşmelerinin sona erdirilmesi için abonelik sözleşmesinin feshi yazılarına bakılabilir.
Sıkça sorulan sorular
Tur şirketi turu iptal ederse paramın tamamı iade edilir mi?
Evet. Tüketiciden kaynaklanmayan iptalde dönme hâlinde ödenen bedelin tamamı kesintisiz iade edilir (TKHK md.51/6; Yönetmelik md.10/4, 11).
Turu kendim iptal edersem kesinti yapılır mı?
Turdan en az 30 gün önce feshederseniz yalnız yasal vergi ve harçlar düşülür. Daha geç fesihte sözleşmede belirtilen kesinti uygulanabilir (Yönetmelik md.16/2-3).
İade kaç gün içinde yapılır?
Bildirimin tur şirketine ulaşmasından itibaren en geç 14 gün içinde (Yönetmelik md.10/4, 16/5).
Hastalık nedeniyle tura katılamazsam ne olur?
Öngörülemeyen ve engellenemeyen bir durumda 30 günden az kala yapılan fesihte yalnız yasal yükümlülükler ile belgelenen ve iadesi mümkün olmayan ödemeler düşülür (Yönetmelik md.16/4).
Turu başkasına devredebilir miyim?
Evet. Turdan en az 7 gün önce yazılı bildirimle, tur şartlarını taşıyan bir kişiye devredebilirsiniz (Yönetmelik md.15/1).
Kaynaklar
- 6502 s. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun md.51
mevzuat.gov.tr - Paket Tur Sözleşmeleri Yönetmeliği (RG 14.01.2015, sayı 29236; değişiklik RG 15.05.2020, sayı 31128)
mevzuat.gov.tr - Yargıtay 13. HD, E. 2018/4253, K. 2018/12141, T. 14.12.2018
mevzuat.adalet.gov.tr - Yargıtay 3. HD, E. 2025/3288, K. 2026/504, T. 09.02.2026
mevzuat.adalet.gov.tr