Avukat Murat KARAKOÇ

Mirasçılık Belgesi (Veraset İlamı) Nasıl Alınır? Noter ve Sulh Hukuk Mahkemesi

– Yazar:

Av. Murat KARAKOÇ

Son güncelleme: 3 Kasım 2026

Kısa cevap: Mirasçılık belgesi (halk arasında “veraset ilamı”), kimlerin yasal mirasçı olduğunu gösteren belgedir. Bu belge başvuru üzerine sulh hukuk mahkemesince veya noterlikçe verilir (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu md.598). Bazı durumlarda noter belge veremez ve başvurunun sulh hukuk mahkemesine yapılması gerekir: belge verilmesi yargılama gerektiriyorsa, nüfus kayıtları yeterli değilse veya belgeyi yabancılar istiyorsa (1512 s. Noterlik Kanunu md.71/B).

Mirasçılık belgesi nedir?

  • Yasal mirasçı oldukları belirlenen kişilere, başvuruları üzerine mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir (TMK md.598).
  • Vasiyetnameyle mirasçı atanan kişi veya vasiyet alacaklısı için ayrı bir kural vardır. Tasarruf, mirasçılara veya diğer vasiyet alacaklılarına bildirilir. Bildirimden itibaren bir ay içinde itiraz edilmezse sulh mahkemesi bu kişiye belge verir (TMK md.598).
  • Mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir (TMK md.598). Belge, aksi ispat edilinceye kadar geçerlidir. Yargıtay 7. HD de mirasçının belgenin iptali için her zaman dava açabileceğine değinmiştir. Bu tespit, kararda yan gerekçe olarak yer alır. Kararın asıl konusu, davada taraf olmayan kişinin hasımsız mirasçılık belgesini temyiz edemeyeceğidir; bu nedenle temyiz dilekçesi reddedilmiştir (Yargıtay 7. HD, 13.03.2025, E. 2024/5165, K. 2025/1448).

Noterden mirasçılık belgesi alma

Dayanak

Noterler mirasçılık belgesi verebilir (1512 s. Noterlik Kanunu md.71/A-b). Bu yetki 31.03.2011 tarihli 6217 sayılı Kanun’un 14. maddesiyle getirilmiştir.

Usul (md.71/B)

  • Noter, ilgilinin yazılı veya sözlü başvurusu üzerine bir tutanak düzenler ve belgeyi verir.
  • İşlemi noter bizzat yapar. Noterlikte imza yetkisi verilmiş hukuk fakültesi mezunu bir görevli veya noter stajyeri varsa işlemi o da yapabilir.
  • Noter şu hâllerde mirasçılık belgesi veremez:
    • Belge verilmesi yargılama gerektiriyorsa,
    • Nüfus kayıtları belge verilmesi için yeterli değilse,
    • Belgeyi yabancılar talep ediyorsa.
  • Ücret, Noterlik Ücret Tarifesinde ayrıca gösterilir.

Noter belgesine itiraz

Noterin verdiği mirasçılık belgesine karşı, menfaati ihlal edilenler sulh hukuk mahkemesine itiraz edebilir (Noterlik Kanunu md.71/C).

Sulh hukuk mahkemesinden alma

  • Mirasçılık belgesi verilmesi bir çekişmesiz yargı işidir (6100 s. HMK md.382/2-c-6). Çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme, aksine bir düzenleme yoksa sulh hukuk mahkemesidir (HMK md.383).
  • Yetkili mahkeme, talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesidir. Kanunda aksine hüküm varsa o uygulanır (HMK md.384).
  • Mahkeme, noterin belge veremediği hâllerde (yargılama gerektiren durumlar, yetersiz nüfus kayıtları, yabancıların talebi) başvurulacak yerdir.

Mirasçılık belgesinin iptali

  • Gerçek mirasçılık durumunu yansıtmayan belgenin iptali ve yeni belge verilmesi için dava açılabilir. Geçersizlik her zaman ileri sürülebilir (TMK md.598). Belgeyi hasımsız işte taraf olmadan temyiz etmek mümkün değildir; doğru yol iptal davasıdır (Yargıtay 7. HD, E. 2024/5165, K. 2025/1448).
  • Görevli mahkeme: Bu dava karşı tarafa yöneltilerek açıldığı için çekişmeli bir davadır. Yargıtay’a göre görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir (Yargıtay 14. HD, 11.05.2015, E. 2015/2364, K. 2015/5269).
  • Yetkili mahkeme: Mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir (HMK md.11/3).

Mirasçılık belgesinden sonra

Mirasın reddi: Miras üç ay içinde reddedilebilir. Yasal mirasçılar için bu süre, kural olarak miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar. Mirasçı olduklarını daha sonra öğrendiklerini ispat edenler bu kuralın dışındadır (TMK md.606).

Sık sorulan sorular

Noter her durumda belge verebilir mi?
Hayır. Belge verilmesi yargılama gerektiriyorsa, nüfus kayıtları yeterli değilse veya talep yabancılardan geliyorsa noter belge veremez (Noterlik Kanunu md.71/B).

Noter ile mahkemenin verdiği belge arasında fark var mı?
TMK md.598’e göre belge sulh mahkemesince veya noterlikçe verilir. Belgenin konusu her iki durumda da mirasçılık sıfatıdır. Fark, hangi hâlde nereye başvurulacağı ile itiraz ve iptal yollarındadır.

Yanlış düzenlenmiş belgeye ne yapılabilir?
Noter belgesine sulh hukuk mahkemesine itiraz edilebilir (md.71/C). Ayrıca belgenin iptali ve yeni belge verilmesi için asliye hukuk mahkemesinde dava açılabilir (Yargıtay 14. HD, E. 2015/2364, K. 2015/5269).

İptal davası için süre var mı?
Belgenin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir (TMK md.598).

Kaynaklar

Yazar: Av. Murat Karakoç – Sakarya Barosu’na kayıtlı avukat

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık değildir.

Daha fazla içerik