İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini bildirim süresine uymadan fesheden tarafın ödediği tazminattır. Süre, işçinin kıdemine göre iki ile sekiz hafta arasındadır. Tazminat, bildirim süresine ait ücret tutarındadır ve işçiye sağlanan para ile ölçülebilen menfaatler de hesaba katılır (4857 md.17).
- Bildirim süreleri 2, 4, 6 ve 8 haftadır (md.17/2).
- Bu süreler asgaridir, sözleşmeyle artırılabilir (md.17/3).
- İşveren bildirim süresi ücretini peşin ödeyerek de feshedebilir (md.17/5).
- Kural iki taraf için geçerlidir; bildirime uymayan işçi de tazminat öder (md.17/4).
İhbar tazminatı nedir?
Belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir (md.17/1). Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır (md.17/4).
Kanun bu yükümlülüğü yalnızca işverene yüklemez. Bildirim süresine uymadan işten ayrılan işçi de aynı tazminatı öder. İstifa hâlindeki haklar için istifa eden işçi kıdem tazminatı alabilir mi yazısına bakabilirsiniz.
İhbar süreleri ne kadardır?
| İşçinin kıdemi | Bildirim süresi | Dayanak |
|---|---|---|
| Altı aydan az | 2 hafta | md.17/2-a |
| Altı aydan bir buçuk yıla kadar | 4 hafta | md.17/2-b |
| Bir buçuk yıldan üç yıla kadar | 6 hafta | md.17/2-c |
| Üç yıldan fazla | 8 hafta | md.17/2-d |
Sözleşme, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak bu süreler sonunda feshedilmiş sayılır (md.17/2). Taraflar sözleşmeyle daha uzun süre kararlaştırabilir; daha kısa süre kararlaştıramaz, çünkü kanundaki süreler asgaridir (md.17/3).
İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?
Hesapta 4857 md.32/1’deki ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutulur (md.17/son). Bu nedenle hesap çıplak ücretle değil, bu menfaatler eklenmiş ücretle yapılır.
| Adım | Açıklama |
|---|---|
| 1 | Kıdeme göre bildirim süresi belirlenir (2, 4, 6 veya 8 hafta) |
| 2 | Hafta sayısı güne çevrilir (örneğin 6 hafta = 42 gün) |
| 3 | Ücrete para ile ölçülebilen menfaatler eklenerek günlük tutar bulunur |
| 4 | Gün sayısı günlük tutarla çarpılır |
Örnek (kurgu): İşçinin kıdemi iki yıldır; bildirim süresi 6 hafta, yani 42 gündür. Menfaatler eklenmiş günlük brüt tutar 1.000 TL ise ihbar tazminatı brüt 42 × 1.000 = 42.000 TL olur. Net tutar için yasal kesintiler ayrıca hesaplanır.
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Bildirim süresi | 42 gün |
| Günlük brüt tutar (menfaatler dâhil) | 1.000 TL |
| Brüt ihbar tazminatı | 42.000 TL |
İşveren bildirim süresi yerine ücreti peşin ödeyebilir mi?
Evet. İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vererek iş sözleşmesini feshedebilir (md.17/5). Bu durumda işçi ayrıca ihbar tazminatı isteyemez; çünkü bildirim süresinin karşılığı ödenmiştir.
Peşin ödeme veya bildirime uymama, iş güvencesi hükümlerinin (md.18-21) uygulanmasına engel olmaz (md.17/6). Yani ihbar ücreti ödenmiş olması işçinin işe iade davası açmasını engellemez.
İşe iade kazanılırsa fark ihbar tazminatı istenebilir mi?
İşe başlatılmayan işçiye bildirim süresi verilmemiş veya bildirim süresi ücreti peşin ödenmemişse bu süreye ait ücret ayrıca ödenir (md.21/5). Yargıtay, bildirim ücreti fesih sırasında peşin ve eksiksiz ödenmişse, işe iade sonrası işe başlatılmama tarihindeki ücretle fark istenemeyeceğini kabul etmektedir.
| Karar | Aşamalar | Sonuç |
|---|---|---|
| Yargıtay 9. HD E.2023/18119 K.2023/16274 | Bölge adliye mahkemesi daireleri arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi başvurusu | Bildirim ücreti peşin ödenerek feshedilen ve işe iade davasını kazanıp işe başlatılmayan işçiye fark ihbar tazminatı ödenmesi gerekmez; kesin, oybirliği |
| Yargıtay 9. HD E.2026/810 K.2026/3005 | İlk derece: İstanbul 14. İş Mahkemesi; istinaf: İstanbul BAM 48. HD fark ihbarı kabul etti | İhbar ücreti fesih sırasında peşin ödendiğinden talebin reddi gerekir; BAM kararı bozuldu, oybirliği |
İş güvencesi dışındaki işçi için kötüye kullanım tazminatı nedir?
İş güvencesi hükümlerinin (md.18-21) uygulama alanı dışında kalan işçinin sözleşmesi fesih hakkı kötüye kullanılarak sona erdirilirse işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir (md.17/6). Bildirim şartına da uyulmamışsa ayrıca ihbar tazminatı ödenir.
| Durum | Ödenecek | Dayanak |
|---|---|---|
| Bildirime uyulmadan fesih | Bildirim süresi ücreti tutarında tazminat | md.17/4 |
| İş güvencesi dışındaki işçide kötüye kullanım | Bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat | md.17/6 |
| Kötüye kullanım ve bildirime uyulmaması birlikte | Her iki tazminat ayrı ayrı | md.17/6 |
Haklı nedenle fesihte ihbar tazminatı doğar mı?
Bildirim süreleri belirsiz süreli sözleşmenin bildirimli feshine ilişkindir (md.17/1). Haklı nedenle fesihte taraflar bildirim süresini beklemeksizin sözleşmeyi feshedebilir (md.24, 25). Sağlık sebebiyle haklı fesih yapan işçinin durumu için işçinin sağlık sebebiyle haklı fesih hakkı yazısına bakabilirsiniz.
Uygulamada nelere dikkat edilmeli?
- Fesih bildiriminin tarihi ve bildirim süresinin başladığı gün yazılı olarak saklanmalıdır.
- Bordroda ihbar ücretinin peşin ödenip ödenmediği kontrol edilmelidir.
- Yemek, yol ve ikramiye gibi düzenli menfaatler hesaba dâhil edilmelidir.
- Sözleşmede kanundan uzun bildirim süresi varsa o süre esas alınır.
Harç ve yargılama giderleri tarifeyle belirlenir.
Sıkça sorulan sorular
İhbar süresi ne kadardır?
Kıdeme göre 2, 4, 6 veya 8 haftadır; sözleşmeyle artırılabilir (md.17).
İşçi de ihbar tazminatı öder mi?
Evet. Bildirim süresine uymadan ayrılan işçi de bildirim süresi ücreti tutarında tazminat öder (md.17/4).
İhbar tazminatı hangi ücretten hesaplanır?
Ücrete ek olarak para ile ölçülebilen sözleşme ve kanundan doğan menfaatler de hesaba katılır (md.17/son).
İhbar ücreti peşin ödendiyse işe iade davası açılabilir mi?
Evet. Peşin ödeme md.18-21’in uygulanmasına engel değildir (md.17/6).
Sözleşmeye kanundan kısa ihbar süresi yazılabilir mi?
Hayır. Kanundaki süreler asgaridir; sözleşmeyle yalnızca artırılabilir. Daha uzun süre yazılmışsa hesap o süreye göre yapılır (md.17/3).
İşe iade sonrası fark ihbar istenebilir mi?
Bildirim ücreti fesih sırasında peşin ödenmişse Yargıtay’a göre istenemez (9. HD E.2023/18119 K.2023/16274).
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu md.17, 21, 24, 25
mevzuat.gov.tr - Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2023/18119 K.2023/16274 T.30.10.2023
mevzuat.adalet.gov.tr - Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2026/810 K.2026/3005 T.02.04.2026
mevzuat.adalet.gov.tr